مرآتی: موضوع جشنواره پانزدهم «ایران فرهنگی؛ سنت‌های قومی در گفتمان موسیقایی جهان اسلام» است – اخبار سینمای ایران و جهان



سینماپرس: آیین اختتامیه پانزدهمین جشنواره موسیقی نواحی ایران با حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی شامگاه پنجشنبه ۲۶آبان ماه برگزار شد.

این مراسم با حضور محمدمهدی اسماعیلی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، علی‌محمد زنگانهاستاندار گلستان، محمود سالاری معاون امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سیدمحمود اسلامی معاون توسعه مدیریت و منابع وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، غلامرضا منتظری نماینده مجلس شورای اسلامی، سیدمجید پوراحمدی مدیرعامل صندوق اعتباری هنر، محمد اله یاری مدیرکل دفتر موسیقی، محمد رعیت مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان گلستان و جمعی از مسئولان فرهنگی هنری استان، هنرمندان، اصحاب رسانه و مخاطبان شامگاه پنجشنبه ۲۶ آبان ماه در تالار فخرالدین اسعد گرگانی برگزار شد.

درابتدای این مراسم گروه قزلباش از رامیان به سرپرستی محمد نعیمی اجرایی را روی صحنه بردند و سپس محمد رعیت(مدیر کل ارشاد استان گلستان) در سخنانی ضمن خیر مقدم به حاضران گفت: این افتخار داشتیم که در پانزدهمین جشنواره‌ی موسیقی نواحی، میزبان هنرمندان اقوام باشیم. اقوامی از ایران امروز و اقوامی از پهنه ایران تاریخی. گوش جان مردم استان گلستان، با نغمه‌های موزون اقوام ایرانی، بیگانه نیست. از جای جای استان گلستان، موسیقی دلنواز وحدت و همدلی اقوام شنیده می‌شود و ما شکرگذار این نعمتیم.

او ادامه داد: موسیقی اقوام و نواحی ایران بزرگ، یک ظرفیت عظیم فرهنگی است که هنوز هزاران حرف نگفته و رمز و راز در دل مانده دارد و این رسالتی ایجاد می‌کند برای اهل تحقیق و پژوهش …موسیقی اقوام و نواحی ایران، هنوز می‌تواند نغمه‌ی زندگی مردم باشد. در شادی‌ها، شادی بیافریند و در غم ها غمگینمان کند. این رسالتی ایجاد می‌کند برای مدیران دستگاه‌های فرهنگی و هنری و رسانه‌ای که بیشتر به این موسیقی توجه کنند و نگذارند که این موسیقی در صندوق سینه‌ی خنیاگران و پیران چنگی دیارمان به فراموشی سپرده شود.

وی افزود: موسیقی اقوام و نواحی ایران، همچنان زنده و جاری است و این رسالتی ایجاد می‌کند برای هنرمندان این هنر متعالی که همچون گذشته بسرایند و بخوانند و بنوازند. ما همه رسولان زمینی کاری عظیم هستیم. هر یک از ما در تعالی موسیقی اقوام و نواحی ایران سهمی داریم. این جشنواره و جشنواره‌های مشابه، می‌تواند ما را در تحقق وظایف و رسالتمان یاری برساند. موسیقی اقوام و نواحی باید از جشنواره‌ای شدن محض عبور کرده و به دل مردم بازگردد. برای مردم نواخته شود و در بطن زندگی آنان باشد. موسیقی اقوام و نواحی باید ضبط و ثبت شود تا درآینده غم نشنیدن و ندیدن هنر پیران چنگی و خنیاگران و بخشی‌ها و عاشیق‌ها و هنرمندان بزرگ را نداشته باشیم. متولیان امور فرهنگی و هنری و رسانه‌ای در این زمینه رسالتی مهم دارند و صد البته داشتن اعتبارات کافی هنرمندان و محققان و دست اندرکاران را در تحقق این هدف یاری خواهد کرد.
رعیت در این باره ادامه داد: این امر برکات بسیاری دارد از جمله اینکه استودیوها و موسسات هنری راه تازه‌ای را تجربه می‌کنند و نغمه‌های دور افتاده‌ترین مکان‌ها ثبت و ضبط شده و به نسل بعد منتقل می‌گردد. فراموش نکرده‌ایم که ما حسرت نشنیدن و ندیدن هنر بسیاری از هنرمندان بزرگ را در دل داریم و این (ای کاش‌ها) را نباید به نسل بعد منتقل سازیم.

مدیر کل اداره ارشاد گلستان اضافه کرد: استان گلستان به خاطر داشتن اقوام متعدد، نگارستان ایران اسلامی نام گرفته است. این استان ظرفیت آن را دارد که به کانونی بزرگ برای ضبط، ثبت و نشر موسیقی اقوام و نواحی ایران زمین تبدیل شده و محلی برای تعاملات هنری در زمینه موسیقی اقوام باشد. یکی از دستاوردهای مهم این جشنواره می‌تواند معطوف کردن توجه جامعه علمی و پژوهشی به موسیقی نواحی و اقوام باشد. بخصوص اینکه در هفته کتاب و کتابخوانی هستیم و لازم است به این موضوع توجه ویژه شود. حمایت از کتاب‌ها، مقالات و پایان نامه‌های دانشگاهی با موضوع موسیقی نواحی و اقوام می‌تواند گامی موثر در تعالی این هنر باشد.

او همچنین یادآور شد: متأسفانه در محیط‌های علمی و دانشگاهی موسیقی اقوام و نواحی جدی گرفته نشده است و غالبا به تحقیقات بعضاً کلیشه‌ای و تکراری بسنده شده است. باید که در دانشکده های ادبیات و هنر به این هنرمتعالی جدی‌تر نگریسته شود و نکته آخر مربوط به حمایت مادی و معنوی از هنرمندان موسیقی نواحی و اقوام ایران عزیز است. هنرمندانی که برای دریافت درجه هنری یا ثبت در صندوق اعتباری هنر، رزومه جشنواره‌ای ملی یا بین‌المللی را در کارنامه ندارند اما هنرشان ارزشمند و جایگاهشان رفیع است. تمهیدی قانونی اندیشیده شود تا در کار این عزیزان تسهیل صورت پذیرد و حمایت‌ها بیشتر شود. رویش‌های موسیقی نواحی در این جشنواره مشهود بود. «تا باد چنین بادا …»

رعیت در پایان سخنانش نیز گفت: امید است در آینده بر تعداد گروه‌ها و کیفیت آثار افزوده شود و بازهم شاهد نغمه‌پردازی هنرمندان موسیقی نواحی و اقوام ایران زمین باشیم. حضور مهمانان عزیز، خاصه وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی و هیئت همراه و مدیران و هنرمندان حاضر در این جلسه را ارج نهاده و صفای قدمتان را گلباران می‌کنیم. موسیقی اقوام ایران اسلامی، گوارای وجودتان باد.

سپس محمدعلی مرآتی (دبیر جشنواره) در گزارشی از روند برگزاری جشنواره توضیح داد: مفتخرم به عنوان عضو کوچک خاندان بزرگ موسیقایی کشور ایران، اختتامیه پانزدهمین جشنواره موسیقی نواحی ایران را در گرگان اعلام نمایم. موسیقی در خالص‌ترین وجوه خود، یکی از شئون رفتاری انسان بشمار می‌رود و شکل‌گیری این پدیده فرهنگی بدون مقوله انسان‌شناسانه میسر نیست. موسیقی اقوام رنگانگ ایران نیز از این قاعده مستثنی نبوده و چیزی جز رفتار خالص انسانی نیست. هنرمندان موسیقی نواحی ایران از شریف‌ترین، مهربان‌ترین و محبوب‌ترین اعضای یک پیکرِ قامت استوار ایران کهن و عزیز همه ما هستند.

مرآتی ادامه داد: موضوع جشنواره پانزدهم، «ایران فرهنگی؛ سنت‌های قومی در گفتمان موسیقایی جهان اسلام» است. در موضوع امسال کلیدواژه‌های مهمی وجود دارد که از ایران فرهنگی به‌عنوان یکی از سرزمین‌های کهن با آیین صلح و دوستی در کنار همسایگان و همه ملت‌ها، سخن می‌گوید و چه سخن گفتنی که با موسیقی کلید واژه‌ی مهمی دیگر، حوزه بزرگ جهان اسلام است که هر دوی این واژه‌ها برای جشنواره پانزدهم، اعتبار بین‌المللی به همراه می‌آورد که وظیفه دست‌اندرکاران این رویداد بزرگ موسیقایی را سنگین‌تر می‌کند.
دبیر جشنواره همچنین گفت: جشنواره پانزدهم با حضور بیست استان در یک فراخوان عمومی و دعوت از حدود ۱۰۰ موسیقیدان حرفه‌ای و پیشکسوت، کار خود را، ۲۳ آبان در تالار زیبای فخرالدین اسعدگرگانی آغاز کرد. این هنرمندان به همت شورای محترم سیاستگذاری و هیات محترم انتخاب آثار و گروه‌های جشنواره پانزدهم، انتخاب شده‌اند. اکثر موسیقیدانان این جشنواره، نوادر روزگار ما هستند و به نوعی تجلی هویت فرهنگ بزرگ ایران که مقدمشان را مبارک و قدمشان را بر چشم می‌گذاریم.

وی افزود: شاید بتوانم این ادعا را داشته باشم حضور حداکثری پیشکسوتان اقوام ایرانی یکی از خصوصیت‌های بارز جشنواره پانزدهم است. در بخش بین‌الملل شاهد حضور چهار کشور ترکیه، تاجیکستان، ازبکستان و افغانستان بودیم که دست تک تک این همسایگان را به مهر و دوستی می‌فشاریم. بخش پژوهش جشنواره نیز با دعوت از ۱۰ پژوهشگر برجسته متخصص موسیقایی اقوام با موضوع اصلی جشنواره در ابعاد مختلف در کارگاه‌های تخصصی مورد بررسی قرار گرفت که نتیجه و تحلیل این رویداد پژوهشی در ماه‌های آینده در کتاب جشنواره منعکس خواهد شد.

مرآتی همچنین گفت: حرکت و افق‌های روشن این جشنواره ملی در آینده، تشکیل چند حوزه اجرایی بزرگ در استان‌ها در ماه‌های قبل از ورود به جشنواره اصلی با یک برنامه‌ریزی دقیق علمی موسیقایی خواهد بود تا بتوان پیوند حرفه‌ای و انگیزه‌ای این موسیقی اصیل را در همه اقوام ایران زمین بوجود آورد. در پایان مراتب سپاس خودم را از حمایت جناب دکتر سالاری، معاونت محترم امور هنری و هدایت جناب دکتر اله‌یاری، ریاست محترم جشنواره و میزبانی جناب دکتر محمد رعیت مدیرکل اداره فرهنگ و ارشاد گلستان ایران و تیم حرفه‌ای ایشان را اعلام می‌دارم. بخصوص و صد البته سپاس ویژه خود را قلباً به مردم مهربان و مهمان‌نواز استان گلستان تقدیم می‌نمایم.

در ادامه مراسم طالب‌جان تیموراف هنرمند مطرح ازبکستان روی صحنه حاضر شد و قطعاتی را اجرا کرد.

علی محمد زنگانه (استاندارگلستان) نیز دربخش دیگری از این مراسم، ضمن قدردانی از انتخاب استان گلستان برای میزبانی جشنواره پانزدهم موسیقی نواحی ایران در سخنانی کوتاه اعلام کرد: بنده از طرف مردم شریف و هنرمندان عزیز استان گلستان آمادگی این استان را برای تشکیل دبیرخانه دائمی جشنواره موسیقی نواحی در استان گلستان را اعلام می‌کنم.

اجرای موسیقی بلوچستان با هنرنمایی استاد خداداد شکل‌زهی و گروه همراه بخش دیگری از برنامه‌ بود.

در بخش دیگری از این مراسم، محمدعلی مرآتی نیز از سوی معاون امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای دوره شانزدهم جشنواره موسیقی نواحی ایران حکم دبیری گرفت و به این ترتیب او دبیر دوره شانزدهم نیز خواهد بود.

تقدیر از پیشکسوتان و فعالان موسیقی استان گلستان بخش پایانی این برنامه بود که بر اساس آن هوشنگ جاوید(پژوهشگر موسیقی نواحی و آئینی)، سید احمد حسینی(بانی ثبت موسیقی کتول)، سید نظام موسوی (پیشکسوت موسیقی)، حاجی محمد ایری (احیاگر سازهای ترکمن)، محمد نعیمی (نوازنده و خواننده موسیقی قزلباش) و محمدرضا برزگر (پژوهشگر) مورد تقدیر گرفتند.

همچنین محمد رعیت با اعلام خبر خوش برای مردم گرگان گفت: اولین خبر خوش بنده این است که جناب وزیر هدیه هنرمندان تقدیر شده را دوبرابر کردند و موضوع مهم دیگر اینکه قرار است، نشان استاد محمدرضا لطفی در حوزه موسیقی ایجاد و اهدا شود و جناب وزیر با این طرح موافقت کردند.

شایان ذکر است پانزدهمین جشنواره موسیقی نواحی ایران تا روز جمعه ۲۷ آبان در دو بخش «اجرای صحنه‌ای» و «نشست های پژوهشی» ادامه دارد.


منبع: https://www.cinemapress.ir/news/142458/%D9%85%D8%B1%D8%A2%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%BE%D8%A7%D9%86%D8%B2%D8%AF%D9%87%D9%85-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%B3%D9%86%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D9%88%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%86